Quy định thành lập công ty dịch vụ đòi nợ mới 2026

Thành lập công ty dịch vụ đòi nợ hiện không được pháp luật Việt Nam cho phép vì đây là ngành nghề bị cấm đầu tư kinh doanh. Cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính và phải khắc phục hậu quả. Cùng Luật Tân Hoàng tìm hiểu quy định pháp lý và các phương án thay thế hợp pháp ngay sau đây.

Quy định pháp lý về thành lập công ty dịch vụ đòi nợ

Trước đây, kinh doanh dịch vụ đòi nợ là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Việt Nam. Doanh nghiệp muốn hoạt động phải đáp ứng những yêu cầu về vốn, nhân sự, an ninh trật tự và các điều kiện pháp lý liên quan. Tuy nhiên, kể từ ngày 01/01/2021, hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ đã chính thức bị cấm theo Luật Đầu tư 2020.

Hiện nay, điểm h khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/03/2026, tiếp tục quy định kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuộc danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Như vậy, việc thành lập công ty dịch vụ đòi nợ nhằm cung cấp dịch vụ thu hồi nợ thuê cho cá nhân, tổ chức khác là không được phép.

Các hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ bị cấm

Theo quy định hiện hành, cá nhân và tổ chức không được phép thực hiện hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ dưới hình thức nhận thu hồi nợ thuê nhằm hưởng phí dịch vụ hoặc hoa hồng. Các hành vi có nguy cơ vi phạm bao gồm:

• Thành lập công ty chuyên cung cấp dịch vụ đòi nợ thuê.

• Ký hợp đồng cung cấp dịch vụ thu hồi nợ cho bên thứ ba.

• Nhận thu hồi nợ thuê để hưởng phí hoặc hoa hồng.

• Sử dụng ngành nghề khác để che giấu hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ.

Đặc biệt, việc đăng ký ngành nghề tư vấn tài chính hoặc quản lý công nợ không đồng nghĩa với quyền kinh doanh dịch vụ đòi nợ. Cơ quan có thẩm quyền có thể căn cứ vào bản chất hoạt động thực tế để xác định hành vi vi phạm.

Quy định đối với công ty đòi nợ thành lập trước năm 2021

Đối với doanh nghiệp được thành lập trước ngày 01/01/2021, việc đã có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không phải là căn cứ để tiếp tục kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê. Các doanh nghiệp này phải chấm dứt hoạt động kinh doanh thuộc danh mục bị cấm.

Theo khoản 5 Điều 77 Luật Đầu tư 2020, các hợp đồng cung cấp dịch vụ đòi nợ được ký kết trước ngày luật có hiệu lực đã chấm dứt hiệu lực kể từ ngày 01/01/2021. Các bên có trách nhiệm thực hiện những công việc cần thiết để thanh lý hợp đồng theo quy định.

Do đó, doanh nghiệp từng hoạt động trong lĩnh vực này có thể cân nhắc chuyển đổi sang ngành nghề hợp pháp hoặc thực hiện thủ tục giải thể nếu không tiếp tục kinh doanh.

Phân biệt hoạt động đòi nợ thuê và thu hồi nợ hợp pháp

Mặc dù pháp luật cấm thành lập công ty dịch vụ đòi nợ, chủ nợ vẫn có quyền yêu cầu bên có nghĩa vụ thực hiện việc thanh toán. Quyền này được pháp luật dân sự bảo vệ khi khoản nợ phát sinh từ giao dịch hợp pháp.

Cá nhân, doanh nghiệp có thể trực tiếp yêu cầu thanh toán, thương lượng phương án trả nợ hoặc khởi kiện tại cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, quá trình thu hồi nợ phải tuân thủ pháp luật, không sử dụng các biện pháp đe dọa, cưỡng ép hoặc xâm phạm quyền lợi của người khác.

Hậu quả pháp lý khi kinh doanh dịch vụ đòi nợ trái phép

Việc cố tình thành lập công ty dịch vụ đòi nợ hoặc tiếp tục kinh doanh dịch vụ này khi pháp luật đã cấm có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý. Tùy thuộc vào hành vi và mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức có thể bị xử phạt hành chính, tịch thu tang vật, phương tiện và buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp.

Mức xử phạt hành chính đối với kinh doanh dịch vụ đòi nợ

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hành vi kinh doanh dịch vụ thuộc danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng.

Đây là mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức thực hiện cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền được xác định gấp hai lần mức phạt đối với cá nhân theo quy định tại nghị định này.

Như vậy, cá nhân hoặc tổ chức cố tình thành lập công ty dịch vụ đòi nợ để hoạt động trái phép có thể phải chịu mức phạt hành chính đáng kể. Mức xử phạt cụ thể phụ thuộc vào đối tượng vi phạm và các tình tiết liên quan.

Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Ngoài hình thức phạt tiền, Điều 7 Nghị định 98/2020/NĐ-CP còn quy định hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ thuộc danh mục bị cấm.

Cụ thể:

• Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm đối với hành vi kinh doanh dịch vụ thuộc danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Điều này có nghĩa là doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ trái phép không chỉ có nguy cơ bị phạt tiền mà còn phải nộp lại các khoản lợi bất hợp pháp đã thu được.

Trách nhiệm hình sự khi thực hiện hành vi đòi nợ trái pháp luật

Bên cạnh trách nhiệm hành chính, người thực hiện hoạt động đòi nợ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu sử dụng các biện pháp trái pháp luật và hành vi đáp ứng đầy đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Một số tội danh có thể được xem xét gồm:

• Tội cưỡng đoạt tài sản: Theo Điều 170 Bộ luật Hình sự, áp dụng khi có hành vi đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản.

• Tội cố ý gây thương tích: Theo Điều 134 Bộ luật Hình sự, áp dụng khi hành vi gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe đáp ứng điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự.

• Tội làm nhục người khác: Theo Điều 155 Bộ luật Hình sự, áp dụng đối với hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác.

Do đó, dù khoản nợ có căn cứ hợp pháp, chủ nợ vẫn không được sử dụng những biện pháp cưỡng ép trái pháp luật để buộc bên nợ thanh toán.

Các phương án thay thế hợp pháp cho công ty đòi nợ

Mặc dù không được thành lập công ty dịch vụ đòi nợ, nhà đầu tư vẫn có thể lựa chọn các mô hình kinh doanh khác liên quan đến giao dịch khoản nợ, quản lý công nợ và tư vấn pháp lý. Tuy nhiên, mỗi mô hình phải đáp ứng những quy định tương ứng và không được sử dụng để che giấu hoạt động đòi nợ thuê.

Thành lập công ty mua bán nợ

Mua bán nợ là một phương án có thể cân nhắc thay cho việc thành lập công ty dịch vụ đòi nợ. Khác với hoạt động đòi nợ thuê, doanh nghiệp mua bán nợ nhận chuyển giao quyền yêu cầu thanh toán khoản nợ thông qua giao dịch hợp pháp.

Theo Điều 365 Bộ luật Dân sự 2015, bên có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ có thể chuyển giao quyền yêu cầu cho người thế quyền, trừ những trường hợp pháp luật hoặc thỏa thuận không cho phép.

Sau khi quyền yêu cầu được chuyển giao hợp pháp, bên mua có quyền yêu cầu bên nợ thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Hoạt động này khác với việc nhận thu hồi nợ thay cho chủ nợ để hưởng phí dịch vụ.

Tuy nhiên, doanh nghiệp phải bảo đảm giao dịch mua bán nợ được thực hiện thực chất, không sử dụng hợp đồng giả tạo để che giấu hoạt động kinh doanh bị cấm. Đồng thời, cần tuân thủ các quy định chuyên ngành áp dụng đối với từng loại khoản nợ.

Thành lập công ty tư vấn và quản lý công nợ

Thay vì thành lập công ty dịch vụ đòi nợ, nhà đầu tư có thể nghiên cứu mô hình cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ quản lý công nợ. Hoạt động này tập trung vào việc giúp doanh nghiệp theo dõi các khoản phải thu, kiểm soát dòng tiền và hạn chế rủi ro thanh toán.

Phạm vi dịch vụ có thể bao gồm:

• Tư vấn xây dựng quy trình quản lý công nợ.

• Hỗ trợ đối chiếu, phân loại các khoản phải thu.

• Phân tích rủi ro thanh toán của khách hàng.

• Tư vấn chính sách thanh toán và quản lý dòng tiền.

• Hỗ trợ xây dựng phương án kiểm soát nợ quá hạn.

Tuy nhiên, doanh nghiệp không được lợi dụng hoạt động tư vấn để trực tiếp kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê. Phạm vi kinh doanh thực tế phải phù hợp với ngành nghề đã đăng ký và các quy định pháp luật liên quan.

Sử dụng dịch vụ pháp lý để giải quyết công nợ

Đối với những khoản nợ phát sinh tranh chấp, cá nhân và doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ pháp lý của luật sư để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Đây là phương án giải quyết công nợ phù hợp mà không cần thành lập công ty dịch vụ đòi nợ.

Luật sư có thể hỗ trợ rà soát hồ sơ, xác định quyền và nghĩa vụ của các bên, soạn thảo văn bản yêu cầu thanh toán hoặc đại diện thương lượng trong phạm vi pháp luật cho phép.

Trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận, luật sư có thể tư vấn thủ tục khởi kiện tại Tòa án, giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài hoặc yêu cầu thi hành án theo quy định.

Cần lưu ý rằng tổ chức hành nghề luật sư phải đáp ứng các điều kiện thành lập và hoạt động theo Luật Luật sư. Việc cung cấp dịch vụ pháp lý hợp pháp không đồng nghĩa với quyền kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê.

Lưu ý khi lựa chọn mô hình kinh doanh thay thế

Trước khi lựa chọn mô hình thay thế cho việc thành lập công ty dịch vụ đòi nợ, nhà đầu tư cần xác định rõ bản chất hoạt động, ngành nghề dự kiến đăng ký và các điều kiện kinh doanh liên quan.

Đặc biệt, không nên sử dụng tên gọi công ty mua bán nợ, tư vấn tài chính hoặc quản lý công nợ để che giấu hoạt động đòi nợ thuê. Cơ quan có thẩm quyền có thể căn cứ vào hoạt động thực tế để xem xét, xử lý vi phạm.

Việc tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý ngay từ đầu sẽ giúp nhà đầu tư lựa chọn đúng ngành nghề, xây dựng phương án kinh doanh phù hợp và hạn chế những rủi ro không cần thiết.

Thành lập công ty dịch vụ đòi nợ hiện là hoạt động không được pháp luật Việt Nam cho phép và có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý nghiêm trọng nếu cố tình vi phạm. Thay vào đó, nhà đầu tư có thể nghiên cứu các mô hình hợp pháp như mua bán nợ, tư vấn quản lý công nợ hoặc sử dụng dịch vụ pháp lý để giải quyết tranh chấp. Để được tư vấn về điều kiện, hồ sơ và thủ tục thành lập doanh nghiệp phù hợp, quý khách hàng hãy liên hệ Luật Tân Hoàng qua website https://luattanhoang.com/ để được hỗ trợ.